دانلود پژوهش: دانلود پروژه رشته مدیریت درباره بررسی ارتباط بین کار و زمان – قسمت چهارم

اين سيكل با مطالعه شرايط موجود و از طريق جمع آوري اطلاعات لازم براي انجام برنامه ريزي مناسب به مقصود بهسازي امور ، آغاز مي گردد .وقتي اين برنامه كامل گردید به اجرا در مي آْيد و سپس نتايج حاصله از برنامه اجرا شده مورد بررسي قرار مي گيرد تا معلوم گردد آيا اهداف پيش بيني شده حاصل گرديده می باشد يا نه؟

وقتي نتايج حاصل رضايت بخش تشخيص داده گردید ، آنگاه اصلاحات نهايي انجام شده و نظام استانداردي تهيه و به گونه پيوسته به مورد اجرا گذاشته مي گردد تا به اصلاحات مورد نظر دست يابیم .

قابل ذكر می باشد كه با كاربرد مفهوم در ژاپن ، مشخص گردید كه تنها بهره گیری از اين سيكل آن هم پس از اعمال اصلاحات لازم كافي نيست . در نتيجه مفهوم جديدي از سيكل برداشت گردید:

  شاخص بهره وري

شاخص هاي بهره وري غالباً براي سنجش پيشرفت و كاميابي سازمان ها و مراكز توليديو نقاط قوت و ضعف آن ها به كار مي رود. محاسبه اين شاخص ها به ويژه در سازمان هاي خدماتي كه خدمات يعني محصولات غيرقابل لمس توليد مي كنند بسيار دشوارتر می باشد. تجزيه و تحليل شاخص هاي بهره وري مشخص مي سازد در كجا امكان و فرصت بهبود بهره وري در سازمان و يا مراكز توليدي هست. اندازه گيري بهره وري به ما كمك مي كند كه اقتصادي ترين راه بهره گیری از منابع را انتخاب كنيم. اندازه گيري بهره وري به تشخيص فعاليت هاي غير اقتصادي ميزان اتلاف ضايعات و تعيين ظرفيت هاي بلا بهره گیری كمك كرده و برنامه ريزي براي تخصيص بهينه منابع ياري مي رساند.

تعريف شاخص بهره وري:

همانگونه كه اهميت بهره وري و بهبود آن بطور روز افزون شناخته مي گردد، کوشش جهت توسعه و تدوين شاخصهاي بهره وري نيز به صورت وسيعي شدت مي يابد و نظر متخصصين در اين زمينه متوجه شاخصهاي مؤثر بهره وري مي گردد. درك نياز به معيارهاي بهره وري مشكل نيست. اين معيارها بايد متناسب و قابل اطمينان باشد تا بتوانند مبناي ايجاد بهبود عملكرد كلي دانشگاهها قرار گيرد. يك معيار بهره وري خوب، رابطة بين متغيرهاي مختلف را نشان مي دهد بطور كلي شاخص بهره وري در زير تعريف مي گردد:

شاخص بهره وري عبارتست از متغيري كه به صورت نسبت بيان مي گردد كه يكي از ابعاد يك واحد را در رسيدن به هدف بيان مي كند.

چنانچه اين نسبت نشان دهنده يكي از جنبه هاي مهم عملكرد مؤسسه باشد، اين نسبت يك « شاخص موفق» ناميده مي گردد. كارشناسان درگير در موضوع بهره وري اغلب ملاحظه مي كنند كه شاخصهاي بهره وري گوناگوني در دسترس مي باشد، ولي پرسش اين می باشد كه كدام شاخص بهره وري كامل می باشد. با در نظر داشتن كلي بودن مفهوم بهره وري پاسخ اينست كه در واقع هيچ يك از شاخصهاي بهره وري كامل نيستند. بلكه هر يك از آنها منعكس كننده جنبه اي از ارتباط بين متغيرهاست.

شاخصهاي بهره وري مي توانند نشان دهند كه اقدامات اصلاحي در كدام قسمت سيستم بايد انجام گردد. بدين وسيله مشخص مي گردد كجا و چگونه كيفيت بايد بهبود يابد و فعاليتهاي زايد غير مؤثر حذف گردد.

اهداف اندازه گيري شاخصهاي بهره وري:

از اهداف عمدة اندازه گيري بهره وري مي توان موارد زير را نام برد:

1- اهداف استراتژيك: مانند مقايسه عملكرد شركت با رقبا

2- اهداف تاكتيكي: مانند كنترل عملكرد شركت و بخشهاي آن

3- اهداف برنامه ريزي: مانند بررسي سود و زيان و تصميم گيري درموارد لازم

4- ديگر اهداف مديريت: مانند تصميم گيري براي توسعه يا تغيير در زمينه فعاليت و … براي مديريت يك مؤسسه و يا واحد توليدي و يا خدماتي همواره سؤالات زير و دهها سؤال ديگر مطرح می باشد كه اندازه گيري و تجزيه و تحليل بهره وري پاسخگوي آنها مي باشد.

1- آيا نيروي انساني شركت كم يا زياد می باشد؟

2- آيا بازدهي نيروي انساني مناسب می باشد؟

3- آيا سرمايه گذاري انجام شده كافي می باشد و بازدهي مناسب دارد؟

4- آيا بازدهي مورد مناسب می باشد؟

5- آيا مؤسسه از قابليت سوددهي مناسب برخوردار می باشد؟

6- آيا در مقايسه با رقبا از قابليت توليد كافي و بالا برخوردار می باشد؟

نمودار زير بهره گیری از معيارهاي بهره وري را در برنامه ريزيز نشان مي دهد.

شاخص هاي بسيار متفاوتي را براي اندازه گيري بهره وري مي توان به وجود آورد. معمولاً بهره وري به يكي از اشكال متداول زير بيان مي گردد.

بهره وري جزئي: عبارت می باشد از نسبت محصول يا ستاده بر يكي از عوامل توليد ( نهاده) مثلاً

معيار هاي بهره وري جزء مفيد هستند اما داراي يك عيب نيز مي باشند به بهاي زوال معيار ديگر بهبود
مي يابد مثال متداول: نصب تجهيزات سرمايه می باشد كه باعث صرفه جويي در نيروي كار مي گردد. در نتيجه بهره وري نيروي كار بهبود مي يابد ولي بهره وري سرمايه ممكن می باشد دچار نقصان گردد.

بهره وري كار: متداول ترين شاخص بهره وري می باشد كه از حاصل ارزش محصول يا صحيح تر از ارزش افزوده بر تعداد كاركنان شاغل در توليد يا بر مجموع نفر ساعت كار اختصاص يافته براي هر واحد توليد بدست مي آيد.

بهره وري مواد اوليه: از حاصل تقسيم محصول يا ارزش افزوده فعاليت اقتصادي بر ارزش مواد اوليه به كار رفته براي توليد آن فعاليت حاصل مي گردد. مثلاً مقدار يا ارزش محصول توليد شده به ازاي هر تن مواد اوليه.

بهره وري سرمايه: از درآمد حاصل شده از توليد به ازاء هر ريال سرمايه به كار رفته در توليد محاسبه مي گردد.

بهره وري زمين: نسبت بازدهي و برداشت محصول از يك هكتار زمين را گويند.

بهره وري انرژي : عبارت می باشد از نسبت مقدار توليد به مقدار معادل شبكه نفت خام يا ارزش مصارف انرژي بر حسب واحد BTU در طول يك دوره زماني شامل مصارف برق، گاز، گازوئيل، بنزين، زغال سنگ، نفت كوره و نظاير آن مي باشد.

بهره وري نيروي كار:

تعداد واحد (يا مقدار) محصول توليدي به ازاء هر نفر ساعت كار.

ارزش افزوده حاصل به ازاء هر نفر ساعت كار.

ارزش ريالي محصول توليد شده به ازاء ارزش ريالي نيروي كار به كار رفته.

مقدار كالاي حمل شده به ازاء هر نفر نيروي كار.

بهره وري ماشين آلات:

تعداد محصول توليد شده به ازاء هر ساعت كار ماشين ( دستگاه).

ارزش محصول توليدي به ازاء هر ساعت كار ماشين ( دستگاه).

بهره وري سرمايه:

تعداد يا مقدار محصول توليد شده به ازاء هر ريال سرمايه به كار رفته در توليد.

ارزش ريالي محصول فروخته شده به ازاء هر ريال سرمايه به كار رفته.

نسبت گردش انبار.

بهره وري انرژي:

مقدار يا تعداد محصول به ازاء هر واحد معادل بشكه نفت خام مصرفي يا واحد ژول و ( BTU ).

ارزش محصول توليد شده به ازاء هزينه انرژي.

تعداد محصول توليدي به ازاء هر كيلو وات ساعت برق مصرفي.

بهره وري كل:

شاخص نهايي اثر بخشي يك سازمان در ارتباط با بهره وري معيار بهره وري كل مي باشد. كه عبارت می باشد از: تقسيم ارزش كل محصولات توليدي بر كليه عوامل توليد ( مجموع ارزش كليه نهاده هاي مصرفي).

بهره وري كل معياري می باشد كه تأثير مشترك و هم زمان همة نهاده ها از قبيل نيروي انساني، مواد و قطعات، ماشين آلات سرمايه، انرژي و نظاير آن در ارتباط با ميزان و ارزش توليد در نظر مي گيرد. ارزش كل نهاده ها مجموع هزينه هاي پرداختي در طول يك سال مالي شامل هزينه نيروي كار، مصارف واسطه، پرداختي ماليات غيرمستقيم، هزينه استهلاك و كارمزد پرداختي هزينه انرژي مواد اوليه مي باشد.

بهره وري كل عوامل: نسبت خالص محصول با ارزش افزوده بر مجموع ارزش

نهاده هاي مصرفي نيروي كار و سرمايه را بهره وري كل عوامل گويند.

شاخص بهره وري كل عوامل از فرمول زير بدست مي آيد:

كه در آن: VA ارزش افزوده توليد شده ( مجموع ارزش خالص توليد كالاها و خدمات در طول يكسال مالي)مي باشد. مقصود از ارزش افزوده يا ستانده خالص عبارت می باشد از تفاضل هزينه كالاها و خدمات واسطه از ارزش كل ستانده ها در يكسالي مالي مي باشد در فرمول فوق L= تعداد نيروي كار، W = سطح دستمزد، k = سرمايه به كار رفته، r = بهره سرمايه را نشان مي دهد. البته اين شاخص در برخي از محصولات كه مواد اوليه هزينه بالائي از توليد را تشكيل مي دهد، كاربرد چنداني ندارد. مثلاً در توليد كالاهاي مصرفي زیرا تلويزيون، ويدئو و كامپيوتر كه 65% از هزينه توليد را مواد اوليه تشكيل مي دهد، شاخص بهره وري كل عوامل معيار مناسبي براي سنجش بهره وري نمي باشد.

بهره وري چند عوامل: بهره وري چند عامل عبارتست از حاصل كسر ارزش محصول كل يا ارزش افزوده بر تعدادي از نهاده ها. بهره وري چند عامل تنها ميزان بهره وري را در ارتباط با زير مجموعه اي از كل نهاده ها اندازه گيري مي كند. مثلاً تعدادي از اين عوامل مي توانند نيروي كار و مواد باشند.

بهره وري كل: شاخص بهره وري جامع كل عبارتست از حاصلضرب شاخص بهره وري كل در شاخص عوامل غيرقابل لمس. اين شاخص پيچيده ترين معياري می باشد كه مفهوم شاخص بهره وري را وسعت مي بخشد. زيرا كه در برگيرنده عوامل كيفي در ارتباط با رضايت مصرف كننده می باشد. تحقيقات اوليه نشان داده می باشد كه حتي در كشور ايلات متحده حدود 80 درصد از شاخص هايي كه شركتها به عنوان شاخص هاي بهره وري بهره گیری مي كنند در واقع غيراستاندارد بوده و مربوط به يكي از شاخص هاي فوق نمي باشد.

نحوه اندازه گيري بهره وري يك كارخانه:

بهره وري يك كارخانه را مي توان به دو طريق اندازه گيري نمود.

1) اندازه گيري بهره وري در كل كارخانه: در اين حالت درمحاسبه نسبتهاي بهره وري. كل وروديهاي مواد نيروي انساني. سرمايه و كل محصول و يا محصولات كارخانه را در نظر مي گيريم و هر يك از نسبتهاي بهره وري را در كل كارخانه اندازه گيري و محاسبه مي نماييم. اندازه گيري بهره وري بدين طريق وضعيت كارخانه را در كل نشان مي دهد. اما بيانگر وضعيت واحدها و يا بخشهاي مختلف كارخانه نمي باشد.

2) اندازه گيري بهره وري در كليه واحدها و يا بخشهاي توليد كارخانه: در اين حالت نسبتهاي بهره وري را بخش به بخش و يا واحد به واحد مورد اندازه گيري و تجزيه و تحليل قرار مي دهيم. مزيت عمده ي اندازه گيري بدين طريق اين می باشد كه مي توان نقاط ضعيف و قوت عملكرد هر بخش و يا واحد را شناسايي و مورد تجزيه و تحليل قرار داد.

اگر چه با بهره گیری از داده هاي مورد بهره گیری در محاسبات به روش دوم مي توان نسبتهاي بهره وري را براي كل محاسبه نمود، انجام اين كار بايستي با در نظر داشتن اهداف اندازه گيري و امكان مقايسه نسبتهاي اندازه گيري شده با استانداردهاي جهاني و يا كارخانجات مشابه صورت گيرد.

1) شاخص حمل ونقل نسبت به عناصر مؤثر

 

  2) شاخص حمل و نقل نسبت به عملیات                                      

 

  3) شاخص عناصر مخفی به کل

 

 

4) شاخص عناصر مخفی به عملیات

 

  5) شاخص تاخیر نسبت به کل

 

  6) شاخص تاخیر نسبت به عناصر مؤثر

 

 

7) شاخص تاثیرنسبت به عملیات

 

  8) شاخص عملیات نسبت به کل

  9) شاخص عملیات نسبت به عناصر مؤثر

 

  10) شاخص بازرسی نسبت به کل

 

  11) شاخص بازرسی نسبت به عناصر مؤثر

 

 

12) شاخص بهره گیری مؤثر ازماشین آلات

 

13) شاخص زمان استاندارد به حداکثر زمان

برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید