متن کامل: دانلود پروژه رشته محیط زیست درمورد يك قرن همراه با بلاياي طبيعي – قسمت چهارم

ساختن براي زنده ماندن

ميزان ويراني هاي يك زمين لرزه، از نقطه اي به نقطه ديگر تفاوت مي كند. شدت زمين لرزه بر ويرانگري آن تأثير مي گذارد، اما اين تنها عامل مؤثر در پديد آمدن يا نيامدن فجايع انساني نيست. بزرگ ترين تفاوت به استحكام خانه ها و ساير ساختمان ها مربوط مي گردد. مردمي كه در كشورهاي توسعه يافته و ثروتمند زندگي مي كنند، در مقايسه با مردم ساكن در كشورهاي فقير و توسعه نيافته، شانس بيشتري براي سالم بيرون آمدن از چنين وقايعي دارند.

پي ريزي صحيح

يكي از اولين نكات لازم، در نظر داشتن مكان ساختمان سازي می باشد. اكثر تلفات و جراحاتي كه هنگام زمين لرزه به وجود مي آيد، به فرو ريختن ساختمان ها مربوط مي گردد. ساختمان ها به فوندانسيون يا پي ريزي صحيح نياز دارند و بايد حتي الامكان روي سنگ هاي سخت بنا شوند. در نقاط سنگي، زمين به لرزه در مي آيد اما اين لرزه خيلي زود عبور مي كند. ويراني در نقاطي شديد می باشد كه ساختمان ها روي سنگ هاي نرم تر و يا ماسه و خاك ساخته شده اند. اين نقاط با شدت بيشتر وبراي مدت طولاني تري به لرزه در مي آين. ميكزيكوسيتي در مكان يك درياچه باستاني ساخته شده می باشد. فونداسيون ساختمان ها روي بستر گلي و نرم درياچه قرار دارد. مردمي كه در آپارتمان هاي چند طبقه و بلند زندگي مي كنند، بيشتر در معرض خطر هستند.در سال 1985 زمين لرزه اي در اين شهر به وقوع پيوست و حدود 7000 كشته و 30000 بي خانمان برجاي گذاشت. ساختمان هاي آپارتماني فرو ريختند و افراد نگون بختي كه درون آن ها بودند، جانشان را از دست دادند. اكنون ديگر براي اين تصميمكه شهر در مكان ديگري بنا گردد، خيلي دير می باشد.بنابراين بايد راه هاي بهتري براي آپارتمان سازي يافت. يكي ديگر از راه حل ها، جلوگيري از ساختمان سازي در نزديكي خطوط گسل می باشد. از اين زمين ها مي توان براي كارهاي ديگر مثل كشاورزي و يا احداث پارك ها و تفريحگاه هاي روباز بهره گیری كرد.اما اقدام به اين كار به سادگي گفتن آن نيست. نقاطي كه از زمين لرزه تأثير مي گيرند تا چندين هكتار در دو طرف خط گسل امتداد دارند. ممكن می باشد خطوط گسل متقاطعي نيز وجود داشته باشد. نظارت سخت و شديدي بر كار ساخت وساز در شهر لازم می باشد كه معمولاً به سادگي امكان پذير نيست. اين قبيل نظارت ها خصوصاًدر كشورهاي فقير كه با مشكلات بزرگتري نيز دست به گريبان هستند، به دشواري ممكن مي گردد.

طراحي ساختمان ها

استحكام ساختمان، بر ميزان وارد آمدن خسارات به آن تأثير مي گذارد. در كشوهاي پيشرفته و ثروتمند، در نقاط زلزله خيز فقط از مواد مستحكم براي ساختمان سازي بهره گیری مي گردد.مردم كشورهاي فقير معمولاًخانه هاي خود را از مواد ارزانتر مثل چوب و خشت مي سازند. هنگام زمين لرزه، سقف چنين ساختمان هايي فرو مي ريزد و ساكنين زير آوار مدفون مي شوند.

برای دانلود فایل ورد متن کامل اینجا کلیک کنید

شكل ساختمان و نحوه ساختن آن نيز در استحكامش مؤثر می باشد. ساختمان هاي بلند و محكم مي توانند پیش روی زمين لرزه مقاوم باشند. اگر ساختمان بتواند كمي خم گردد، مقداري از انرژي زمين لرزه را جذب مي كند و پابرجا مي ماند. در شهر سانفرانسيسكوي آمريكا كه از نقاط زلزله خيز جهان می باشد، ساختماني هست كه به شكل يك هرم باريك وبلند ساخته شده می باشد.اين شكل به ساختمان استحكام مي دهد. در بعضي ساختمان ها از نوعي لاستيك در فوندانسيون بهره گیری مي گردد كه لرزه ها را جذب مي كند و نمي گذارد به ساختمان منتقل شوند. ساختمان هايي كه بر روي فنرهاي بزرگ ساخته مي شوند نيز همين اثر ومقاومت را دارند.

در كشورهاي فقير نيز مي توان با بهره گیری از ايده هاي ساده، مقاومت ساختمان ها را افزايش داد. شكل مكعب، از مقاوم ترين اشكال می باشد. گوشه ها بايد مقاوم و مستحكم باشند و به همين دليل بايد درها و پنجره ها را دور از آن ساخت. در لابلاي آجرها مي توان از قطعات سنگي بزرگ بهره گیری كرد تا ديوارها محكم به هم پيوند بخورند. تيرهاي نگهدارنده سقف بايد محكم به ديوارهاي خارجي متصل شوند و لازم می باشد از بروز نقاط ضعيف كه فروريختن سقف را بدنبال مي آورند، جلوگيري گردد. هر اتاق و فضاي جديدي كه به ساختمان اضافه مي گردد، بايد اتصال محكم و مناسبي با بقيه خانه داشته باشد.زمين لرزه آغاز بر ضعيف ترين نقطه اثر مي گذارد و به همين دليل هيچ نقطه ضعيفي نبايد در ساختمان وجود داشته باشد.

دكوراسيون و مبلمان داخلي خانه نيز اهميت زيادي دارد. مبلمان شل و چيزهايي كه روي آن قرار دارند، هنگام زمين لرزه فرو مي ريزند و مي توانند به افراد صدمه بزنند و يا آنان را گير اندازند.خطوط برق و لوله هاي گاز بايد استحكام لازم را داشته باشند. اگر اين خطوط شكسته شوند، آتش سوزي ايجاد مي گردد و ويراني زمين لرزه را كامل مي كند.

وقتي تمام تدابير و نكات ايمني لازم رعايت مي گردد، ديگر از بشر كار چندانيجز انتظار برنمي آيد. حداقل مي توان گفت كه در اين حالت كسي بر عدم آمادگي ويا رعايت نكردن نكات ايمني،جان خود را از دست نمي دهد.

برنامه ريزي و آمادگي براي كاستن از خسارات زمين لرزه

اگر مردم بدانند كه هنگام وقوع زمين لرزه انتظارچه چيزهايي را بايد داشته باشند و چه كارهايي را بايد انجام دهند، مي توانند از اين بلاي طبيعي جان سالم به در ببرند.

آنان بايد بدانند هنگام وقوع زمين لرزه،امن ترين مكان كجاست. براي آن كه گروه هاي امداد به سرعت اقدام كنند و خسارات را به حداقل برسانند، به برنامه ريزي و تمرين هاي دقيق نياز می باشد. مهم تر از همه، مردم نبايد سراسيمه و وحشت زده شوند.

تجربه كايرو

در سال 1992،زمين لرزه اي شهر كايرو را به لرزه درآورد. ساختمان هاي باستاني ترك برداشتند و آپارتمان هاي نوساز فرو ريختند. حدود 560 نفر كشته و 4000 نفر زخمي شدند. مردمي كه گير افتاده بودند، سعي در فرار داشتند و آشفتگي و وحشت زيادي ايجاد شده بود. به مردم هيچ آموزش و اخطاري داده نشده بود و آنان نمي دانستند كه چه كاري بايد انجام دهند.

كايرو شهري با پانزده ميليون جمعيت می باشد و با وجود روستاييان اطراف به اين شهر، برجمعيت آن روز به روز افزوده مي گردد مردم با كمبود مسكن مواجه هستند و به همين دليل حدود نيم ميليون نفر روي پشت بام ها زندگي مي كنند.

آپارتمان هايي ساخته شده اند،اما سازندگان معمولاًقوانين ساخت و ساز را رعايت نمي كنند. فوندانسيون ها ضعيف هستند و آن قدر سريع و كم هزينه ساخته شده اند كه آمادگي ايستادگي در برابر زمين لرزه را ندارند.مردم هم براي مقابله با اثرات زمين لرزه هيچ آموزشي نديده اند.

وضعيت كايرو در بسياري از شهرهاي كشورهاي توسعه نيافته به چشم مي خورد. حكومت ها بودجه لازم براي ساختن خانه هاي اساسي، آموزش مردم و تشكيل، تجهيز و آموزش گروه ها و واحدهاي امداد و كمك رساني را ندارن. بنابراين مردم براي برخورد با شرايطي كه هنگام وقوع زمين لرزه و پس از آن پديد مي آيد، هيچ آمادگي و آگاهي اي كسب نكرده اند و همين مسأله بر وخامت اضاع مي افزايد.

طرح هاي اجرا شده در ژاپن

ژاپن يكي از ثروتمندترين كشورهاي جهان استف در اين كشور هر لحظه احتمالوقوع زمين لرزه و آتشفشان هست. اكثر مردم در شهرهايي كار و زندگي مي كنند كه در نوارهاي باريك زمين پست و ساحلي ساخته شده اند. در اين نقاط، احتمال وقوع زمين لرزه خيلي زياد می باشد. به همين دليل تمام افراد هر سال بايد يك دوره آموزش زمين لرزه را بگذارنند.

در ژاپن،روز اول سپتامبر را به عنوان روز پيشگيري از فاجعه اعلام كرده اند. اين روز، سالروز وقوع زمين لرزه سال 1923 درتوكيو می باشد كه موجب مرگ 000/140 نفر گردید. درساعت معيني، تمام افراد خود را به نزديك ترين مكان روباز مي رسانند. علائم راهنما، مسير را به آنان اعلام مي كنند.گروه هاي داوطلب تجهيزات اضطراري و امداد رساني را بيرون مي آورند تا نحوه خاموش كردن آتش و نجات مجروحان را تمرين كنند. به مردم توصيه مي گردد كه وسايل و كمك هاي اوليه لازم را در خانه داشته باشند. بيمارستان ها و ايستگاه هاي آتش نشاني همگي در مورد وظايفشان توجيه هستند.

زمين لرزه در توكيو و ساير شهرهاي ژاپن رخ مي دهد. اما از سال 1923 تاكنون، در هيچ شهري زمين لرزه اصلي اتفاق نيفتاده می باشد و به همين دليل ساختمان ها پابرجا مانده اند.اگر يك زمين لرزه اصلي رخ دهد، طرح ها و برنامه ها همانند زمان تمرين بطور كامل و آنطور كه انتظار مي رود، عملي نخواهد گردید. اما يقيناً با اجراي اين برنامه ها تعداد كشته ها و مجروحين به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش خواهد يافت.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

يكي از مشكلات اين می باشد كه اجراي طرح ها تا حدود زيادي بستگي به اطلاع مردم از زمان وقوع زلزله دارد. اگر هيچ اخطاري در ميان نباشد، افراد بيشتري كشته مي شوند و يك فاجعه بزرگ پديد مي آيد.

مطالعه زمين لرزه

بخشي از كار يك دانشمند آن می باشد كه پيش بيني كند كه پديده در چه زماني،چگونه و چرا رخ مي دهد. بعضي دانشمندان در آزمايشگاه و با مقادير كمي از مواد شيميايي و ديگر مواد به انجام آزمايش مشغولند. آنان مي توانند كارهايشان را به دقت اندازه گيري كنند و با بهره گیری از اعداد دقيق، آن چه را كه رخ داده می باشد توضيح دهند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

دانشمنداني كه زمين لرزه ها را مورد مطالعه قرار مي دهند نيز در کوشش هستند تا مكان، زمان و چگونگي وقوع زمين لرزه را پيش بيني كنند. اما اندازه گيري زمين لرزه ها به همان ميزان پيش بيني دقيق آن ها دشوار می باشد.

مطالعه گذشته

كانون زمين لرزه در اعماق پوسته زمين قرار دارد. زمين شناسان، براي فهم زمين لرزه، بايد در مورد آن چه در مورد اين اعماق هست و حوادثيكه در آن جا رخ مي دهد، اطلاعاتي بدست آورند. يكي از مشكلات آن می باشد كه اين نقاط را نمي توان به چشم ديد، زيرا در اعماق زمين قرار گرفته اند و دمايشان بسيار بالاست.

حتي اگر بتوان سوراخي تا اين عمق ايجاد كرد، اگر دستگاه هاي اندازه گيري پايين فرستاده شوند، بلافاصله ذوب مي شوند. بنابراين دانشمندان ناچارند اطلاعات مربوط به مكان و نحوه شروع زمين لرزه را از امواج ضربه اي حاصل به دست آورند.

مشكل ديگر آن می باشد كه زمين لرزه ها در مقياس زمين شناسي رخ مي دهند. در اين مقياس، يك يا چند ده ميليون سال هم خيلي كوتاه می باشد. دانشمندان نمي توانند يك زمين لرزه واقعي را در آزمايشگاه بسازند يا شبيه سازي كنند. بنابراين بايد در انتظار وقوع زمين لرزه بنشينند.

اطلاعات مربوط به زمين لرزه هاي گذشته، در مورد احتمال وقوعزمين لرزه در آينده، شواهدي در اختيار قرار مي دهد. حركت سنگ ها در امتداد خطوط گسل نيز مورد مطالعه قرار مي گيرد تا مشخص گردد كه در چه زمان هايي لايه هاي به هم ريخته اند. به اين ترتيب، فاصله زماني بين زمين لرزه ها حدوداً به دست مي آيد.اما اين مقدار متوسط و حدودي چندان قابل بهره گیری نيست، زيرا فاصله ارقام با ميانگين آن ها بسيار زياد و متفاوت می باشد.

از سال 1755 تاكنون در شهر ليسبون زمين لرزه شديد ديگري رخ نداده می باشد. دانشمندان حدس مي زنند كه فاصله زمين لرزه ها در ليسبون 200 سال می باشد، اما در سال 1955 هيچ نشاني از وقوع زلزله وجود نداشت. به اين ترتيب احتمالاً زمين لرزه اصلي بعدي به تأخير افتاده و خيلي زود به وقوع خواهد پيوست، و يا زمين لرزه ديگري با همان ابعاد هیچگاه به وجود نخواهد آمد. هيچ راهي براي رسيدن به اطمينان وجود ندارد.

نظريه هاي مربوط به زمين لرزه

در طول ساليان، زمين شناسان درك بهتري در مورد نحوه رفتار بعضي زمين لرزه ها بدست آورده اند. خطرناك ترين نقاط مكان هايي هستند كه براي مدت طولاني هيچ حركتي نداشته اند. مادامي كه صفحات به حركت ادامه مي دهند، زمين لرزه هاي كوچك به وقوع مي پيوندند. اما وقتي زمين براي چندين سال حركت نمي كند، تنش در سنگ ها انباشته مي گردد. نقاطي از زمين را كه در سال هاي اخير حركت كمي داشته اند، شكاف هاي زمين لرزه مي نامند. زمين شناسان پيش بيني مي كنند كه در اين نقاط زمين لرزه هاي اصلي و شديدي رخ خواهد داد، اما زمان دقيق آن را نمي دانند.

دیدگاهتان را بنویسید